Statistiques
Blogspot            ancien site - cliquer ici / old website - click here            Poetrypoem

KELMENDI mon livre "Impérieusement belle, la nuit" traduit en albanais par Anton Papleka préfacé par Jeton Kelmendi

PDF
Imprimer
Envoyer


MODERNITETI KLASIK NË POEZINË E ATHANASE VANTCHEV DE THRACY

Tetor 9, 2019

0

33

Parathënia e Jeton Kelmendit për librin me poezi “Hapni dritaren” (në origjinal “IMPÉRIEUSEMENT BELLE, LA NUIT”) të laureatit të Festivalit tonë, poetit të njohur francez me origjinë bullgare, Athanase Vnthev DE Thracy. Libri është përkthyer nga përkthyesi dhe poeti Anton Papleka (Sh. b. “Ditët e Naimit”, Tetovë, 2019).

MODERNITETI KLASIK NË POEZINË
E ATHANASE VANTCHEV DE THRACY

Koncepti apo përceptimi për poezinë është një nga format që mund të thuhet se i takon krejtësish autorit, por assesi nuk mund t’ia marr të drejtën në qasjen e të lexuarit, lexuesit, sidomos kur lexuesi është edhe vet poet. Nga ana tjetër, lexuesi nuk është patjetër ta ketë mendimin e njëjtë me autorin, madje në raste të caktuara as të përafërt, por natyrisht as mohues apriori. Thënë thjeshtë, janë dy qasje që varen në konceptin e shkrimit dhe nivelin artistik dhe komunikativ. Për këtë çështje, reflektimi im në rastin e leximit të kësaj përmledhje, spikat në thelb mendimin tim për veprën.

Duke e njohur për shumë vite, autorin Athanase Vantchev de Thracy dhe gjithashtu duke e njohur edhe poezinë e tij, ngase edhe e kisha lexuar në variantin frëngjisht, pra origjinal, por edhe e kisha përkthyer në shqip, mendova që në fillim se do të ndeshem me një dilemë; se a e ka ruajtur nivelin artistik edhe në këtë libër?
Arti poetik, që nga kohët e hershme ka qenë një formë e shprehjes së të bukurës, për çka deri me sot, janë shkruar shumë mendime, duke e cilësuar me epitete të ndryshme. E meqë ra fjala për epitete, mu kujtua një mendim i poetit hebre Ernesto Kahan, i cili shkruan se, “Poezia është si një lule, e cila çel dhe hapet deri në atë masë sa nuk len gjë për imagjinatë.
“Hapeni dritaren” (variant në frengjisht “Bukuria e pakundershtueshme e natës”) është libri i tretë që i ofrohet lexuesit shqiptarë dhe teksa po lexoja këto poezi vërejta poetin suptil, me një shpirt të butë dhe imagjinatë të fortë, i cili ndërthurë vargje për tema dhe subjekte të ndryshme me karakter human. Që në poezitë e para poeti shtron dilemat për kohën që jetojmë dhe ndikimet që vijnë nga sfera të ndryshme, jo edhe parimore zakonisht. Poeti e nis këtë libër me një poezi, të cilën e quan ‘Poezi e shkurtër për Edelweiz’, ku figurativisht flet për veshjen e pyllit dhe qenjet e engjëjve, për ta ndërtuar një rrëfim interesant dhe me një gjuhë po aq të dashur sa edhe të pasur me imagjinatë artistike, duke i dhënë formën që vetëm tek ky autor mund ta hasim. Pastaj vazhdon me tematika tjera si: krishtëlindjet, poezia, ikja e njerzëve tanë nga ne dhe shumë e shumë tema tjera, për të cilat motiv i autorit është që gjërat të mos harrohen, të mos na ikin nga kujtesa, që krejt çka përkojnë në ndonjë mënyrë me ne, apo që na lidh diçka me këto gjëra dhe njerëz ta kenë një vend bashkë me shpirtin e poetit dhe të shkruara të lexohen nga të tjerët që do të vijnë, natyrisht pa mohuar edhe lexuesit e tashëm. Athanase Vantchev de Thracy përveç qasjes poetike, edhe polemizon me konceptet tjera, që siç i quan ai, demonizojnë humanitetin njerëzor, prandaj spikat rolin e poetit në kohën që jetojmë, ashtu sikur edhe argumenton për idetë e tij për çështjet e ndryshme. Poezia, sot shkruhet në forma dhe ndërtime të ndryshme, por poezia që njihet si postmoderne, mund të thuhet se ka ndryshuar edhe menyrën, edhe gjuhën e shkrimit nga ajo që shkruhej më herët. Në fakt, poezia ka edhe koncepte që ndryshojnë nga një popull tek tjetri, nga një rajon tek tjetri, mirëpo teknologjia informative e ka mundësuar që njerëzit të komunikojnë dhe poeti i një vendi sado të largët të lexohet në shumë vende dhe gjuhë të tjera, për çka mendoj se autorët e sotëm janë me fat sa i përket kësaj çështje. Athanse Vantchev de Thracy është njëri nga poetët më të mirë të kohës tonë dhe këtë e dëshmon vepra e tij e madhe, e cila lexohet në dhjetra gjuhë të vendeve të ndryshme të botës. Referencat dhe mendimet që i përdor në fund të secilës poezi, poeti De Thracy dëshmon se ka një dije, një përvojë të gjatë, dhe rol shumë të madh ka njohja e gjuhëve të huaja, ku autori ka krijuar profilin e tij poetik në një përzierje modelesh të ndryshme poetike. Për mua, ky liber sikur edhe librat e tij të tjerë janë poezi moderne të shkruara me një gjuhë klasike.
Ta zëmë, poezia “Ora pesë në mëngjes”, që nga titulli ka karakter përshkrues, në të cilën ndërtohet rrëfimi për vëllaun, e ku flet për ëndrrën që i shfaqet, madje sintetizon me lulet, duke përshkruar edhe vetën se e ka lënë vetëm. Ky model poetik është gërshet i një qasje poetike lindore, mbi të cilën humaniteti dhe dashuria njerëzore paraqiten në njërën anë, kundrejt krahasimeve stisëse me simbolikën në anën tjetër. Thjeshtë, mund të thuhet se poeti francez Athanse Vantchev de Thracy, ka krijuar modelin e tij të shkrimit, i cili model kryqëzohet me shkollën franceze, ruse, angleze. Pra, duke i njohur këto tri shkolla të poezisë, të cilat janë nga më të rëndësishmet në shkrimtarinë poetike, autori sikur ndërton një shkollë të vetën Athanasjane.

Në një vështrim sado të gjatë, do të ishte utopike nëse pretentohet të thuhen të gjitha për një liber poetik kaq të gjerë tematikisht, prandaj në këtë tekst timin të shkurtër për këtë vëllim të poetit Athanase Vantchev de Thracy vetëm sa provoj për ta hapur diskutimin për një libër të mirë. Në historinë e letërsisë botërore kemi lexuar shumë autorë të mëdhenj, të cilët ndonëse vazhdojnë të trajtohen si shkrimtarë të mirë, në veprat e tyre ka edhe nuanca zymtësie, pra natyrisht varësisht nga rrethanat e kohës kur është shkruar vepra letrare, ndërsa poeti francez, interesant paraqet një optimizëm, madje ta krijon përshtypjen sikur autori është në më të mirën moshë. Nga përqasja poetike, referimi tek autorët e tjerë nga vende dhe kultura të ndryshme sikur na dalin edhe një domosdoshmëri për shkrimtarin dhe shkrimtarinë si profesion, në atë mënyrë që vepra ta ketë jo vetëm nivelin e lartë artistik, por edhe universalitetin në vete, për t’u mbijetuar kohëve që vijnë.

E pse teknologjia informative i ndihmon autorit për të komunikuar shpejtë dhe anë e kënd botës, nga ana tjetër, e ka dëmtuar leximin, sepse numri i lexuesve është shumëfish më i vogël. Në një situatë të tillë shkrimtari e posaçërisht poeti, sot përballet me një situate të vështirë, pasi që ka pak lexues, pak blerës të veprës, gjë që e vështiron edhe botimin e veprës poetike.
E kur bëhet fjalë për poezinë që shkruhet sot dhe lexuesin e pakët, gjendja sikur ka marrë një kahje tjetë. Ndonëse vazhdon t’i ketë lexuesit e vet, sado pak që janë, madje edhe shkruesit, tani mund të thuhet se janë rralluar, pra e kam fjalën për autorët eminent, këtu gati sa janë barazuar në numër autorët dhe lexuesit. Kështu, poezia përveç që i jep kënaqësi lexuesit, këtu duhet potencuar faktin se poezia sot lexohet pothuajse vetëm nga lexuesi i kultivuar (që i bie të jetë vet poeti dhe poetja), lexuesi, pra e shtron tekstin sipas formës që e ndërthur me konceptin e ndërtimit tekstor me autorin. Duke e shtruar rrafsh këtë shkrim, si poeti për poetin, nuk mund të mos e them se, Athanase Vantchev de Thracy është një poet përmasash elitare, ku për mua do të mbetet poet i mendimit të madh dhe gjuhës së kujdesshme, me çka ka ndërtuar një botë të veten artistike me dhjetra libra poetik dhe përkthime.
Prof. Dr. Jeton Kelmendi
Prishtinë, më 16 shtator

Traducteur en albanais ANTON PAPLEKA

 

 

D'ATHANASE VANTCHEV DE THRACY

Le concept ou la perception de la poésie est l’une des formes que l’on peut affirmer appartenir entièrement à l’auteur, mais il ne peut en aucun cas avoir la bonne approche de la lecture, du lecteur, surtout lorsque celui-ci est lui-même un poète. D'autre part, le lecteur ne doit pas nécessairement avoir le même avis que l'auteur, même dans certains cas ni brutal, ni bien sûr non démenti à priori. En termes simples, il existe deux approches qui dépendent du concept d'écriture et du niveau artistique et communicatif. D'ailleurs, ma réflexion à la lecture de ce résumé met essentiellement en évidence mon opinion sur le travail.

Connaissant depuis de nombreuses années l'auteur athanasien Vantchev de Thracy et connaissant également sa poésie, j'avais également lu la version française, l'original, mais je l'avais aussi traduite en albanais. avec un dilemme; A-t-il également conservé le niveau artistique dans ce livre?

L'art poétique, depuis l'Antiquité, est une forme d'expression de la beauté et, à ce jour, de nombreuses pensées ont été écrites, le qualifiant avec différentes épithètes. En ce qui concerne les épithètes, je me suis souvenu de la pensée du poète juif Ernesto Kahan, qui écrivait: «La poésie est comme une fleur, qui s'ouvre et s'ouvre tellement qu'elle ne laisse rien à l'imagination.

"Open the Window" est le troisième livre offert aux lecteurs albanais. En lisant ces poèmes, j'ai remarqué le poète, avec un esprit doux et une forte imagination, qui entrelace des vers divers sujets et sujets de caractère humain. Dès les premiers poèmes, le poète soulève les dilemmes du temps dans lequel nous vivons et des influences qui proviennent de différents royaumes. Le poète commence ce livre par un poème qu'il appelle "Short Poetry for Edelweiz", où il parle figurativement de l'habillage du bois et des chiens des anges, afin de construire une histoire fascinante avec un langage aussi aimé que possible. riche en imagination artistique, lui donnant la forme que seul cet auteur peut rencontrer. Ensuite, nous abordons d'autres thèmes tels que: Noël, la poésie, la fuite de notre peuple de nous et de nombreux autres sujets, pour lesquels le motif de l'auteur est de ne pas oublier les choses, de nous échapper de la mémoire, cela coïncide avec tout manière avec nous, ou quelque chose qui nous relie à ces choses et les gens d'avoir une place avec l'âme du poète et écrit pour être lu par d'autres à venir, bien sûr sans nier les lecteurs présents. Outre son approche poétique, Athanase Vantchev de Thracy se dispute également avec d’autres concepts, qu’il qualifie de diaboliser l’humanité. Il souligne donc le rôle du poète à notre époque, tout en défendant ses idées sur diverses questions. La poésie, de nos jours, est écrite sous diverses formes et constructions, mais on peut dire que la poésie dite postmoderniste a changé à la fois la manière et le langage de l'écriture par rapport à ce qui a été écrit auparavant. En fait, la poésie a aussi des concepts qui varient d’un peuple à l’autre, d’une région à l’autre, mais la technologie de l’information a permis aux gens de communiquer et au poète d’un pays aussi éloigné d’être lu dans de nombreux autres pays et langues, par exemple. Je pense que les auteurs d’aujourd’hui ont de la chance, c’est ce problème. Athanse Vantchev de Thracy est l'un des meilleurs poètes de notre époque, comme en témoigne son grand ouvrage, qui est lu dans des dizaines de langues à travers le monde. Par ses références et ses réflexions à la fin de chaque poème, le poète De Thracy s’avère avoir une connaissance, une longue expérience et un rôle important à jouer dans les langues étrangères, où l’auteur a créé son profil poétique à partir d’un mélange de modèles. poétique différente. Pour moi, ce livre, comme ses autres livres, est une poésie moderne écrite dans un langage classique.

Par exemple, le poème "Cinq heures du matin", tiré du titre, a un caractère descriptif, qui s'appuie sur l'histoire du frère, où il parle du rêve qui lui apparaît, se synthétisant même avec des fleurs, se décrivant même le laissant seul. Ce modèle poétique est le plongeur d'une approche poétique orientale, sur laquelle l'humanité et l'amour humain sont présentés, d'une part, par rapport aux comparaisons traditionnelles avec le symbolique, d'autre part. Autrement dit, on peut dire que le poète français Athanse Vantchev de Thracy a créé son propre modèle d’écriture, modèle qui se confond avec l’école française, russe et anglaise. Ainsi, reconnaissant ces trois écoles de poésie, qui comptent parmi les plus importantes de la poésie, l’auteur semble construire une école de son propre Athanasien.

 

 

 

Cependant, à long terme, il serait utopique de prétendre que tout est dit d'un livre de poésie aussi vaste, alors dans ce court texte de ce volume du poète athénien Vantchev de Thracy, j'essaie seulement d'ouvrir la discussion sur un bon livre. Dans l’histoire de la littérature mondiale, nous avons lu beaucoup de grands auteurs qui, bien que toujours considérés comme de bons écrivains, ont leurs propres nuances dans leurs œuvres, bien sûr en fonction des circonstances du moment où l’œuvre littéraire a été écrite et le poète français intéressant. présente un optimisme, donnant même l'impression que l'auteur est à son meilleur âge. De l’approche poétique, la référence à d’autres auteurs de pays et de cultures différents apparaît comme une nécessité pour l’écrivain et l’écrivain en tant que profession, de sorte que l’œuvre présente non seulement un niveau artistique élevé, mais aussi une universalité en soi, par exemple. 'survivre aux temps à venir.

Bien que les technologies de l’information permettent à l’auteur de communiquer rapidement et partout dans le monde, elles ont toutefois nui à la lecture car le nombre de lecteurs est beaucoup plus petit. Dans une telle situation, l'écrivain, et en particulier le poète, est confronté à une situation difficile aujourd'hui, car il y a peu de lecteurs, peu d'acheteurs de l'œuvre, ce qui rend difficile la publication de l'œuvre poétique.

Et s’agissant de la poésie écrite aujourd’hui et du lecteur rare, la situation semble avoir beaucoup évolué. Même si elle a encore ses lecteurs, même si elle est peu nombreuse, même les écrivains, on peut maintenant dire qu’elle a été rare. Je parle donc des auteurs éminents, ici presque égaux au nombre d’auteurs et de lecteurs. Ainsi, la poésie, en plus de faire plaisir au lecteur, il convient de souligner que la poésie est aujourd'hui lue presque exclusivement par le lecteur cultivé (qui se trouve être le poète et le poète lui-même). Le lecteur étend donc le texte sous une forme qui s'entrelace avec le concept de construction textuelle avec l'auteur. En plaçant cette écriture en tant que poète pour le poète, je ne peux m'empêcher de dire qu'Athanase Vantchev de Thracy est un poète d'élite d'une grande ampleur et qu'il restera pour moi un poète d'une grande pensée et d'un langage réfléchi avec lequel il s'est construit. un monde de soi artistique avec des dizaines de livres de poésie et de traductions.

Prof. Dr. Vit Kelmendi

Pristina, le 16 septembre